Deze uil wordt ook wel de Musuil genoemd, dat is ook de Duitse naam.

Het is de kleinste uil in Europa. Hij heeft de grootte van een spreeuw. Het mannetje is 16 tot 17 cm groot, en de vrouwtjes zijn 2 cm groter. De spanwijdte van het mannetje is ongeveer 35 cm en van het vrouwtje 38 cm. Het gewicht van het mannetje is gemiddeld 59 gram en van het vrouwtje aan het begin van hetbroedseizoen 99 gram en aan het eind van het broedseizoen is ze een heel stuk lichter, nl 69 gram.

Hun verenkleed is aan de onderzijde wit met smalle bruine lengtestrepen en aan de bovenzijde donkerbruin en gevlekt.  De staart steekt buiten de vleugelpunten uit en heeft vijf witte dwarsbandstrepen. Het wippen met de staart is een typisch kenmerk van deze Dwerguil.

De Dwerguil is geen schuwe vogel en is vooral actief in de avond- en ochtendschemering. Maar als ze jongen hebben jagen ze ook overdag. Hun vlucht lijkt op dat van de specht, deels golvend, snel en recht van de spreeuw. Vanaf een hoge zitplaats jaagt hij op zijn voedsel. En maken in de winter ook voedselvoorraden, in spechtennesten of in nestkasten. Hij komt door zijn geringe voedselkeuze niet uit zijn leefgebied.           Hun voedsel bestaat uit vooral insecten, zangvogels en muizen.Het is een felle jager en valt dus ookvogels aan van dezelfde grootte als hij zelf en soms zelfs wel wat groter.